Na današnji dan, 13. maja 1851. godine, rođen je Laza Lazarević, jedan od najistaknutijih srpskih pisaca i lekara, čije delo i naučni rad i danas odjekuju u našoj kulturi i medicini.
Laza Lazarević – lekar i književnik
Laza Lazarević je rođen u Šapcu u trgovačkoj porodici. Nakon očeve smrti, odrastao je pod majčinom brigom, što je kasnije oblikovalo njegov pogled na porodicu i život. Školovao se u Beogradu, gde je završio Pravni fakultet Velike škole. Zahvaljujući državnoj stipendiji, upisao je Medicinski fakultet u Berlinu, gde je 1879. godine stekao doktorat iz medicine i hirurgije. Tokom Tursko-srpskog rata, služio je kao pomoćni lekar, za šta je odlikovan srebrnom medaljom za revnosan rad .
Po povratku u Beograd, postao je lekar beogradskog okruga, a 1881. godine imenovan je za prvog lekara Opšte državne bolnice. Godine 1889. postao je lični lekar kralja Milana Obrenovića .
Laza Lazarević je bio pionir u srpskoj medicini, postavljajući temelje neurologije i gerijatrije. Objavio je 54 rada u stručnim medicinskim časopisima, a Specijalna bolnica za psihijatrijske bolesti u Beogradu nosi njegovo ime u znak priznanja za njegov doprinos .
Književni rad
Iako je veći deo života posvetio medicini, Lazarević je bio i talentovan pisac. Njegovo najpoznatije delo je pripovetka „Švabica“, koja je ostala u fragmentima i nije bila objavljena za njegovog života. Ostale njegove pripovetke uključuju:
„Prvi put s ocem na jutrenje“
„Školska ikona“
„U dobri čas hajduci!“
„Na bunaru“
„Verter“
„Sve će to narod pozlatiti“
„Vetar“
„On zna sve“
Njegov književni opus karakteriše psihološka dubina likova i društvena kritika, što ga svrstava među najvažnije predstavnike srpskog realizma .
Lični život i nasleđe
Laza Lazarević bio je oženjen Poleksijom, sestrom njegovog prijatelja Koste Hristića. Par je imao četiri deteta, od kojih su dva sina preminula u ranom uzrastu, što je duboko pogodilo Lazarevića .
Preminuo je 10. januara 1891. godine u Beogradu. Njegovo ime nosi Specijalna bolnica za psihijatrijske bolesti u Beogradu, a u Šapcu se svake godine dodeljuje Nagrada Laza Lazarević za najbolju neobjavljenu pripovetku na srpskom jeziku .
Laza Lazarević je svojim životom i radom ostavio neizbrisiv trag u srpskoj književnosti i medicini, a njegov doprinos i danas inspiriše i podseća na značaj posvećenosti i strasti u službi društvu.
